Niniejsza książka zaczęła się kształtować przed wieloma laty, dzięki pamiętnym konferencjom polonistycznym w Krośnie. Publikacja przybrała postać zbioru szkiców o Stanisławie Pigoniu jako człowieku uniwersytetu i pisarzu, przede wszystkim zaś – mickiewiczologu, interpretatorze arcydzieł poety i znawcy jego biografii. Druga część tomu to cykl pięciu prac pozostających w obrębie problematyki naukowej szczególnie bliskiej temu uczonemu….

 W polu uwagi Autora znajdują się więc poemat romantyczny i epos. Od razu dodam, że tok myślenia Autora na temat struktury rodzajowej i gatunkowej Pana Tadeusza jest oryginalny i przedstawia gruntownie przepracowaną korektę najczęściej spotykanego w stanie badań romantycznego – nie tylko Mickiewiczowskiego – statusu kwalifikacji genologicznych. Wynika ona z uruchomienia koncepcji wielkiej formy i myślenia kategoriami…

Niniejsza książka w pięciu rozdziałach omawia utwory, które odegrały kluczową rolę w rozwijaniu przez Mickiewicza prądu romantycznego w Polsce oraz w budowaniu przezeń coraz bardziej złożonych form dzieła romantycznego. Tymi utworami są: mitopoetyckie narracje z cyklu Ballady i romanse (1822), Sonety krymskie z moskiewskiej edycji dyptyku cyklicznego Sonety (1826), Konrad Wallenrod (1828), poemat Dziady jako dzieło cykliczne (1823-1832), a także Pan Tadeusz (1834) w swoim ukształtowaniu jako romantyczny poemat uniwersalny.